Novine u lečenju karcinoma dojke u 2025. godini
Kada se karcinom dojke dijagnostikuje, leči se standardno deifnisanim terapijskim sredstvima: hirurgijom, hemoterapijom i biološkim lekovima, eventualno zračenjem. Intenzitet i redosled primene ovih terapijskih sredstava zavise od veličine karcinoma i njegovih bioloških karakteristika u trenutku dijagnostikovanja.
Trenutno važeće preporuke za terapiju karcinoma dojke na svetskom nivou, kojima se snažno zagovara terapija lekovima pre hirurškog uklanjanja karcinoma iz organizma, zasnovane su na starijim naučnim studijama. Ove preporuke naročito se odnose na tzv. Her2 pozitivne i „triple“ negativne biološke tipove karcinoma.
Novi naučni radovi jasno dokazuju da pristup hirurškog uklanjanja karcinoma dojke iz organizma odmah po postavljanju dijagnoze, uz terapiju lekovima tek posle operacije, daje mnogo bolje preživljavanje u odnosu na trenutno važeće preporuke da se najpre daju lekovi a operacija izvodi nekoliko meseci kasnije. Ovo se odnosi na sve biološke tipove karcinoma, uključujući i Her2 pozitivne i „triple“ negativne karcinome dojke.
Tokom 2025. godine publikovano je nekoliko značajnih naučnih radova koji bi u skoroj budućnosti mogli da utiču na redosled primene hirurgije i lekova, u interesu boljeg preživljavanja pacijentkinja sa karcinomom dojke.
Rezultati desetogodišnjeg preživljavanja u čuvenoj APHINITY studiji, publikovani u maju 2025. pokazuju da pacijentkinje sa tzv. Her2 pozitivnim karcinomom dojke koje su najpre operisane pa potom dobijale lekove imaju za preko 10% bolje preživljavanje od pacijentkinja koje su najpre dobijale lekove pa potom operisane. Slične rezultate pokazuje i naučna studija: Impact of neoadjuvant and adjuvant chemotherapy on breast cancer prognosis in a propensity score matched population (Ying Xu i saradnici) iz 2025. godine, na preko 46 hiljada pacijenata sa svim biološkim tipovima karcinoma dojke.
Najuverljivije dokaze da pristup „hirurgija odmah“ obezbeđuje bolje preživljavanje pacijentkinja sa karcinomom dojke u odnosu na pristup „lekovi pa hirurgija“ dobijamo iz impresivne naučne studije: Quantifying the impact of treatment delays on breast cancer survival outcomes: a comprehensive meta‑analysis (Ungvari i saradnici), publikovane takođe 2025. godine, koja je rađena uz pomoć veštačke inteligencije. U toj studiji dokazano je da kašnjenje hirurškog uklanjanja karcinoma od 4 nedelje pogoršava udaljeno preživljavanje od karcinoma dojke za preko 10% (preko 2% lošije prognoze za nedelju dana kašnjenja). Ako znamo da tzv. „core needle“ biopsije karcinoma, koje su neophodne pre terapije lekovima, uz sve druge proceduralne gubitke vremena, odnesu u proseku najmanje 6 nedelja pre početka lečenja, jasno je da ovakav pristup već u startu značajno smanjuje procenat udaljenog preživljavanja pacijentkinja sa karcinomom dojke.
Nažalost, ovi loši efekti kašnjenja sa početkom lečenja vidljivi su tek posle više godina od primarnog lečenja, kada i pacijentkinje i lekari više ne razmišljaju o tome da li bi ishod bolesti bio bolji da je pacijentkinja bila odmah operisana, umesto što je gubila vreme na „core needle“ biopsiju i terapiju lekovima pre operacije.
